«Ռուբիկոն» գեղարվեստական-մշակութաբանական հանդեսը հիմնադրվել է 1998 թվականին (նախագծի հեղինակներ՝ Արա Գուրզադյան, Արամ Մեհրաբյան): Նշված թվականից մինչև 2011 թվականը լույս է տեսել տասնչորս համար, որոնք ընթերցողի ուշադրությանն են ներկայացրել փիլիսոփայության, արվեստի, գրականության, երաժշտության և հոգևոր-ինտելեկտուալ դաշտի այլ բնագավառների նյութեր (հոդված, էսսե, հարցազրույց, նամակ, հուշագրություն): Հանդեսի ստեղծման գաղափարական շարժառիթներին կարելի է ծանոթանալ հիմնադիր խմբագիր Արա Գուրզադյանի «Ռուբիկոնն անցնելու դրաման» հոդվածում:
Ներկայում փորձ է արվում երկրորդ կյանք տալ «Ռուբիկոնին» և հրապարակել հանդեսը նաև համացանցում: Սույն կայքում տեղադրվող/տեղադրված համարներին առաջիկայում կհաջորդեն նորերը:
Սերգեյ Ստեփանյան
- Էմպեդոկլես. Բնության մասին (հատվածներ)Էմպեդոկլես Սիցիլիացին ապրել է Հարավային Իտալիայի Ակրագաս քաղաքում։ Հույն կենսագիրները նրա գործունեության «ակմեն» պայմանականորեն թվագրում են Ք․ ա. 444—441 թթ․-ով։ Եղել է փիլիսոփա, քաղաքական գործիչ, բժիշկ և բանաստեղծ, իսկ Պյութագորասին նմանակելով՝ ջանում էր ներկայանալ որպես մարգարե և կիսաստված, ինչի մասին բազմաթիվ լեգենդներ են պահպանվել: Գրել է երկու պոեմ՝ մոտ հինգ հազար տող ընդհանուր ծավալով (հնարավոր է՝ չափազանցված է)՝ «Բնության մասին», որտեղ շարադրված է աշխարհի կառուցվածքի վերաբերյալ իր սեփական ուսմունքը, և «Մաքրագործումներ», որտեղ շարադրված է հոգիների փոխակերպման, հատուցման ու քավության մասին պյութագորյան ուսմունքը: Էմպեդոկլեսը պատկերացնում էր Գոյությունը ոչ թե միասնական, այլ բաղկացած 4 տարրերից՝ Հուր (Արեգակ, Հեփեստոս), Օդ (Եթեր և այլն), Ջուր (Ծով և այլն) և Երկիր, որոնց վրա իշխում են երկու ուժեր՝ Սերը (Ֆիլոտես, Ափրոդիտե) և Գժտությունը (Նեյկոս): Սիրո ազդեցությամբ բոլոր տարրերը միաձուլվում են մեկ միասնական գնդի՝ Սֆերոսի մեջ (լիովին պարմենիդեսյան պատկեր), իսկ Գժտության ազդեցությամբ նորից բաժանվում են․ այս շրջապտույտն ունի պարբերական ու հավերժական բնույթ: Բնության մասին 1 Պավսա´նիաս, խոհեմ Անքիտեսի որդի´, անսա´։ 2 Սուղ են մարմնի անդամներում եղած ուժերը, Բայց աղետները՝ միտք թմրեցնող, բազում։ Կենաց գոյի լոկ աննշան մասը տեսած՝ Ծխի պես չքանում են կարճակյաց մարդիկ, Սոսկ այն ճանաչելով, ինչին մասամբ միայն բախտ Ունեցան բախվել, բայց կարծելով, թե յուրացրին ամբողջը։ Քանզի ամբողջն անհաս է մեր աչք և ունկին, …
- Պարմենիդես. Բնության մասինՆերկայացնում ենք հին հույն փիլիսոփա Պարմենիդես Էլեացու (Ք․ ա․ VI – V դդ․) «Բնության մասին» պոեմը։ Նկատի ունենալով, որ պոեմում հեղինակն իրեն «պատանի» է կոչում, երկը գրվել է հավանաբար Ք․ ա․ V դ․ սկզբին։ Ըստ Պարմենիդեսի ճշմարտապես գոյություն ունի միայն գոյությունը՝ անվերջ, անսկիզբ, անբաժան, ինքն իրեն հավասար և բացառապես մտահասու (մտքին նույնական)։ Այս որակումներին է նվիրված պոեմի առաջին մասը («Ճշմարտության …
- Հանս-Գեորգ Գադամեր. Էսթետիկա և հերմենևտիկաՆերկայացնում ենք գերմանացի փիլիսոփա, հերմենևտիկայի խոշոր տեսաբան Հանս Գեորգ Գադամերի (1900–2002) «Էսթետիկա և հերմենևտիկա» զեկույցը (1864)։ Աղբյուրը՝ Hans-Georg Gadamer, Ästhetik und Hermeneutik, in: Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte en Psychologie, Nr. 5 (Dezember), S. 240-246 (Internationale Kongress der Ästhetik in Amsterdam 1964): Եթե հերմենևտիկայի խնդիրը տեսնենք միայն ոգու և ոգու միջև պատմական վիհի վրա կամուրջ …
Continue reading “Հանս-Գեորգ Գադամեր. Էսթետիկա և հերմենևտիկա”
- Ֆրիդրիխ Շլայերմախեր. Հերմենևտիկայի ներածությունՆերկայացնում ենք դրվագներ գերմանացի փիլիսոփա, աստվածաբան, թարգմանիչ, հերմենևտիկայի հիմնադիր Ֆրիդրիխ Շլայերմախերի (1968–1834) «Հերմենևտիկայի ներածություն» զեկույցից (1832), որում շարադրված են տվյալ գիտակարգի նրա ըմբռնման հիմնադրույթները։ Աղբյուրը՝ Schleiermacher, Hermeneutik und Kritik, Suhrkamp, Frankfurt am Main, 1977. 1․ Հերմենևտիկան, որպես հասկացման արվեստ դեռևս գոյություն ունի ոչ ընդհանուր իմաստով, այլ մի շարք առանձին հերմենևտիկաների տեսքով։ 1․ Միայն հասկացման արվեստ, …
Continue reading “Ֆրիդրիխ Շլայերմախեր. Հերմենևտիկայի ներածություն”
- Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի դասախոսությունների նորահայտ սղագրերըԱղբյուրը՝ The Guardian Գերմանացի փիլիսոփա Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի կենսագիրը հայտնաբերել է նախկինում անհայտ դասախոսությունների ծավալուն նյութ, որը կարող է փոխել արևմտյան փիլիսոփայության առաջատար դեմքերից մեկի շուրջ ձևավորված ընկալումները։ Փիլիսոփայի ավելի քան 4000 էջ գրառումները հայտնաբերել է Կլաուս Ֆիվեգը Մյունխենի և Ֆրայզինգի արքեպիսկոպոսարանի գրադարանում։ «Ձեռագրերի հայտնաբերումը համազոր է Բեթհովենի անհայտ երկի կամ Կոնստեբլի նախկինում անհայտ …
Continue reading “Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի դասախոսությունների նորահայտ սղագրերը”
- Բլեյք . Թոմաս Սթեռնս ԷլիոթՆերկայացնում ենք ամերիկացի բանաստեղծ Թոմաս Սթեռնս Էլիոթի «Բլեյք» (1921) հոդվածը «Սրբազան անտառ» ժողովածուից։ Աղբյուրը՝ T. S. Eliot, Hamlet and His Problems, Sacred Wood, 1921: I Եթե հետևենք Բլեյքի մտածողությանը դրա բանաստեղծական զարգացման մի քանի փուլերի ընթացքում, ապա անհնար է նրան համարել նաիվ, ցնորված մարդ, գերկիրթ մարդկանց ցնորված սիրելի: Տարօրինակությունն անհետանում է, իսկ բացառիկությունը կարծես դառնում …