Ներկայացնում ենք ավստրիացի փիլիսոփա Լյուդվիգ Վիտգենշտայնի (1889-1951) դատողությունները երաժշտության մասին, որոնք քաղված են նրա ուշ շրջանի գրառումներից։ Մշակույթի և իմացաբանության մասին այլ ասույթների թվում դրանք լրացրել և 1977 թ․ հրատարակել է Գեորգ Հենրիկ ֆոն Վրիգտը, որպես հիմք ընդունելով 1970 թ․ Օքսֆորդում լույս տեսած «Խառը դիտարկումներ» ժողովածուն։ Աղբյուրը՝ Ludwig Wittgenstein, Vermischte Bemerkungen։ Ein Auswahl aus dem …
Continue reading “Լյուդվիգ Վիտգենշտայն. Ասույթներ երաժշտության մասին”
Իգոր Ստրավինսկի 1. Ռուսաստանից Վարշավայով, Բեռլինով ու Բազելով վերադառնալիս Կենտրոնական Եվրոպայում տիրող ջղագրգիռ վիճակից ես պարզորոշ զգացի, որ մենք լուրջ իրադարձությունների նախաշեմին ենք: Երկու շաբաթ անց հայտարարվեց պատերազմ: Ես ազատված էի զինծառայությունից և պարտավոր չէի հայրենիք վերադառնալ, թեև հեռու էի այն մտքից, որ այն այլևս չեմ տեսնելու առնվազն այնպես, ինչպես թողել էի: Պատերազմական լուրերը խորապես …
Continue reading “«Իմ կյանքի ժամանակագրությունը» հատվածներ գրքից”
Տիգրան Մանսուրյան – Հովհաննես Այվազյան ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԱՅՎԱԶՅԱՆ.– Դու համե՞ստ մարդ ես: Եվ, առհասարակ, ինչ է համեստությունը քո ըմբռնմամբ… Իմ հարցերից ցանկացածին կարող ես չպատասխանել՝ նկատի ունենալով այն հանրահայտ ճշմարտությունը, թե ինչը քո մասին չես ասի դու, ոչ ոք չի կարողանա կրկնել: ՏԻԳՐԱՆ ՄԱՆՍՈՒՐՅԱՆ.– Այս կարգի ածականներով իմ անձը քննարկելու պատրաստ չեմ եղել երբեք: Ի՞նչ նկատի ունես այդ բառի տակ, – համեստ: Ինքս ինձ …
Continue reading “Համակ սեր եմ սիրելիս, համակ սեր եմ նաև ատելիս”
Հարցազրույց Պիեռ Բուլեզի հետ Շաբաթ օրը Վիեննայի թատրոնում Պիեռ Բուլեզը վարեց Լեոշ Յանաչեկի «Մեռյալների տնից» օպերան: Ռեժիսորն էր Պատրիս Շերոն: Դանիել Էնդերը զրույց ունեցավ ֆրանսիացի կոմպոզիտորի և դիրիժորի հետ: «Ստանդարտ». Պարոն Բուլեզ, դուք հայտնի եք որպես առաջընթացի անզիջում պաշտպան և այդուհանդերձ շատ մեծ համարում ունեք նաև ավանդապաշտ շրջանակներում: Դիմո՞ւմ եք արդյոք կոմպրոմիսների: Պիեռ Բուլեզ. Ոչ, ես կարծում եմ՝ …
Արթուր Ավանեսով Քշիշտոֆ Պենդերեցկու մասին գրելը գուցե ավելի դյուրին է, քան ժամանակակից որևիցե մի այլ կոմպոզիտորի: Նրա ստեղծագործությունները, մանավանդ նախկին սոցիալիստական ճամբարի երկրներում, ժամանակին խորհրդանշում էին այն նորը և գրավիչը, ինչով լի էր ժամանակակից երաժշտարվեստը, ուստի բազմիցս հնչում և քննարկվում էին, և նրանց շուրջ վաղուց հասցրել է ձևավորվել քիչ թե շատ միասնական մի կարծիք: «Բարեկամական» Լեհաստանում 1950-ականների վերջում ի …
Continue reading “Պենդերեցկու օրերը Հայաստանում. եզրակացության փորձեր”
Նովալիս Դերոյան Նովալիս Դերոյանը (1925-1995)` թարգմանիչ, փիլիսոփա Վարազդատ Տերոյանի որդին, 1962-ից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում, եղել է գիտաուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր: Հեղինակն է «Երաժշտական ստեղծագործության վերլուծություն» բուհական դասագրքի (1985) և մի շարք գիտական հոդվածների: Տեսական մի քանի դրույթների և ֆիզիկական օրինաչափությունների մոդելավորումը երաժշտության մեջ Կոմպոզիտորական հնարների վերլուծության հարցերում տեսական երաժշտության մեջ կարելի է …
Continue reading “Երաժշտական ստեղծագործության ամբողջականության և ընկալման մի քանի հարցերի մասին”
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ [Քրոջը]1 [Միլան, 26 հունվարի 1770թ.] Իսկապես, սրտանց ուրախ եմ, որ սահնակով ուղևորությանդ ժամանակ դու այդքան շատ ես զվարճացել, և ուզում եմ, որ զվարճանալու հազար հնարավորություն ունենաս, որպեսզի կարողանաս իրոք կյանքդ ուրախ անցկացնել: Բայց ինձ տխրեցնում է, որ դու այդպիսով ստիպում ես պր. ֆոն Մյոլկին2 անվերջ հոգոցներ հանել ու տառապել և որ նրա հետ …
Արթուր Ավանեսով Ձեն ասելիս հաճախ հասկանում ե փակ աչքերով մեդիտացիա, այնինչ ինձ համար ձենը կիրք է, թեպետ առանց տառապանքի: Կունսու Շիմ Մասն առաջին. Ձեն բուդդիզմը և Արևմուտքի երաժշտությունը Ձեն բուդդիզմի փիլիսոփայությունը հսկայական նշանակություն ունեցավ XX դարի երկրորդ կեսի երաժշտարվեստի համար՝ կյանքի կոչելով, առաջին հերթին, նոր ստեղծագործական տրամաբանություն և դառնալով արվեստի ազատագրման խորհրդանիշներից մեկը: Քաջ գիտակցելով ուսումնասիրվող թեմայի ծավալն ու բազմակողմանիությունը՝ …
Continue reading “Ձեն բուդդիզմի փիլիսոփայությունը ժամանակակից երաժշտության մեջ”
Արթուր Ավանեսով Բուլեզի մասին դժվար է գրել: Ինձ համար‚ դժվար է երիցս, քանի որ երեք անգամ առիթ եմ ունեցել աշխատելու նրա ղեկավարությամբ, ուստի նաև‚ երեք անգամ հոգուս խորքում հերքելու այն ամենը, ինչ սովորել էի նրա մասին դասախոսություններից ու գրքերից: Ընդ որում, այժմ արդեն կարող եմ հետին թվով պնդել, որ նրա մասին պատկերացումներս երբեք թյուր չէին: …
Continue reading “Հանդիպումներ Պիեռ Բուլեզին (fragments pour un portrait)”
Իվան Մելիքսեթյան 20-րդ դարի հոգևոր մթնոլորտում Ֆրանկֆուրտյան փիլիսոփայական-սոցիոլոգիական դպրոցի գրաված տեղը, թերևս, չի կարելի առանցքային համարել, չնայած որ դրա քաղաքական, սոցիալական և մշակութաբանական գաղափարների ազդեցությունը առայսօր բավականին մեծ է: Լինելով հոգեհարազատ ժամանակակից էլիտար շատ ուսմունքների ճանաչողական մեթոդաբանության հիմնական ներվին` ֆրանկֆուրտյան դպրոցի «քննադատական տեսության» մեթոդներն, այնուհանդերձ, զիջում են թե՛ անձի «ճակատագրայնության» նուրբ տեխնիկային` էկզիստենցիալիզմում, թե՛ «իրադրությունը …
Continue reading “Թեոդոր Ադորնոյի նեգատիվ դիալեկտիկական և երաժշտության փիլիսոփայությունը”
