«Նահանջի ու պարտության աղոթքներ» շարքից 97-98թթ.

Արա Գուրզադյան Պտղատու աղետների ուռկաններով բռնած միամտության գերիներն այս ձկնկուլ ժամանակների եգիպտական վերքերի թաց հիշողություններից զմռսված դեմքերով քանդակում էին տոթ հեղափոխությունն ահագնացող քամու, որի ճեղքերից բացվող անապատն այս հուսահատության դանդաղ կահավորում էին երաշտի ուրվականներն ու ծղրիդները գերության: Մերձարևադարձից չորացած հույսի պեղումներին մասնակցող մտավորականությունը պատրաստվում էր քվեարկության: Շքեղ թաղումների գյուղատնտեսությունը աստիճանաբար փոխակերպվում էր ընդհատակյա արդյունաբերության: Դետալների …

Գրականության մեջ ազդեցության դերի մասին

Անդրե Ժիդ Բանախոսություն՝ կարդացված Բրյուսելի «Ազատ էսթետիկա»-ի կոնֆերանսում 1900 թվականի մարտի 29-ին Թեո Վան Ռիսսելբերգին Տիկնայք և պարոնայք, Այստեղ ես ջատագովելու եմ ազդեցությունը:  Սովորաբար ընդունված է, թե կան լավ և վատ ազդեցություններ: Ես հանձն չեմ առնում դրանք տարբերակել: Մտադիր եմ ջատագովել բոլոր ազդեցությունները: Կարծում եմ` կան հրաշալի ազդեցություններ, որոնք այդպիսին չեն երևում ամենքին: Ըստ իս` …

Վարիացիա ըստ մի «Մտքի»*

Պոլ Վալերի Անհուն տարածությունների հավիտենական լռությունը սարսափեցնում է ինձ: – Ի՜նչ մեղմանուշ ու զորեղ հնչյուններ, – դիմում է Էվստաթիոսը Պյութագորասին, – և արտասովոր մաքրության ի~նչ ներդաշնակություն, որ ականջիս է կարծես հասնում մեզ շրջապատող գիշերվա խորքերից: Հոգիս` համակ լսողություն, զարմանքով է ընկալում հեռու-հեռավոր ելևէջները: Այն ձգվում է հույսի նման մինչև զգայությանս սահմանները` որսալու համար ինձ հիացնող այս բյուրեղյա սարսուռներն ու …

Հիշողություններ Ռայներ Մարիա Ռիլկեի մասին (1926)

Ռուդոլֆ Կասսներ Հունիս 1914: Մենք երկուսով հյուր էինք Դուինոյում, Ադրիատիկ ծովի ափին գտնվող այն ամրոցում, որտեղ Ռիլկեն երեք տարի առաջ գրել էր իր առաջին «Դուինյան էլեգիաները»: Այդ ընթացքում ամրոցն ավերվել էր իտալական նռնակներից և նորից վերակառուցվել սեփականատիրոջ կողմից: Մի օր կեսօրից հետո այսպես կոչված կենդանաբանական այգում` շատ հին կաղնիների և դափնեթփերի պարսպապատ հողակտորում, որոնց սաղարթից …

Ռայներ Մարիա Ռիլկե, Նրա ծննդյան վաթսունամյակի կապակցությամբ, 4.XII.1935

Ռուդոլֆ Կասսներ Մի քանի շաբաթից կլրանա ինը տարին, երբ ես նրա մահվան անմիջական ազդեցության տակ հրապարակեցի իմ հիշողությունները նրա մասին, որոնցում փորձ էր արվում նաև, նման պարագաներում հնարավոր հակիրճությամբ, վեր հանել նրա անձնավորության և ստեղծագործության հիմնարար ճշմարտությունը: Այսօր, վաթսուն տարի է, ինչ նա աշխարհ եկավ Պրահայում, երևի թե ամենամեծ որդին այդ քաղաքի, ուր նա հազվադեպ …

Հայկական հակաժողովրդական հեքիաթներ

Գրիգոր Բաբայան Ինչո՞ւ «հակաժողովրդական», քանզի նորիցնոր պիտի ասենք. «Ափսոս էս ազգը, որ էս ժողովրդի ձեռքն է ընկել»: Հայ Ազգագրության և բանահյուսության նախշակար հանդերձանքի ծոպերից կառչած` շատերը մոռանում են, որ աշխարհիկի և հոգևորի մոտավոր ու կցկտուր կապը անապատ է ստեղծում: Քանի որ ոչ մի աշխարհամաս քեզ ոչինչ չի ասում, եթե դու անհաղորդ ես նրա հոգևոր կենսագրությանը, ապա մեր մշտատև ու մշտանորոգ մաքառումներից մեկն էլ պիտի …

Հուշեր

Մաքսիմիլիան Վոլոշին Հիշում եմ 1919-1920թ.թ. ձմեռը (գրառված է 18.04.1932թ.): Հիշողություններ Մանդելշտամի մասին: Երբ նա ժամանեց Կոկտեբել, ես Ռուսաստանում չէի, Փարիզում էի և հիշում եմ մորս նամակը. «Հիմա քո սենյակում ապրում է երիտասարդ պոետ Մանդելշտամը: Դու հանդիպել ես նրան ինչ-որ ժամանակ Պետերբուրգում»: Հիշում եմ այդ հանդիպումը Զինաիդա Վենգերովայի քրոջ` երգչուհի Իզաբելլա Աֆանասևնայի տանը: Այնտեղ անվանական հրավերի …

Մաքսիմիլիան Վոլոշինի տուն-թանգարանը

Անդրեյ Բելի Այցելելով տունը, որտեղ երկար տարիներ ապրել, աշխատել, մտածել և ստեղծագործել է Մ.Ա. Վոլոշինը, ես լեցուն էի պայծառ տրտմության միջից շողարձակող բերկրալի տպավորություններով. տրտում` այն բանից, որ հեռացել է շատ մեծ մարդու նշանակալից կյանքը. սակայն այդ կյանքի հետքն առկայծում է նրա ստեղծած առօրյայի ամենայն մանրուքներում: Ուստիև` խնդություն: Ոչ թե տուն, այլ` թանգարան: Սովորական թանգարաններում …

Ինքնակենսագրություն

Մաքսիմիլիան Վոլոշին (1925թ.) 49 տարեկան եմ դառնում: Կյանքիս յոթերորդ յոթնամյակն եմ ապրում, որ ճշգրիտ տրոհվում է հետևյալ փուլերի. 1-ին յոթնամյակ. ՄԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ (1877-1884) Կիրիենկո-Վոլոշինները Զապորոժյեի կազակներ էին. մայրական կողմից` գերմանացիներ, ռուսացած` XVII դարից2: Ծնվել եմ 1877թ. մայիսի 16-ին Կիևում, Ամենայն Սրբոց օրը: Վաղ տպավորություններս` Տագանրոգ, Սեվաստոպոլ: Վերջինս` փլատակներում, պաշարումից հետո, փլված տների պիրանեզիական ծառեր, Պետրոպավլովյան տաճարի …

Սոնետների պսակ

Մաքսիմիլիան Վոլոշին LUNARIA1 1 Ոլորտներում երկնային դու` մարգարիտ լռության– Բքահարված աստղերի ծովախորշում հեռավոր, Քո լույսի տակ` գունաթափ, պաղ դեմքերը բոլոր, Ծաղիկներն են կլանում քո շողերը թմրության. Ով թմրաբեր ծաղիկներ, ձեր ցողունով են հոսում Նրա շողերն` անձկությամբ թերթեր փակող ու բացող– Ծաղկաթերթեր, որ անցյալ լուսիններ են ծփացող Երազների նախշերին հավերժորեն ներհյուսում: Քո խոնավ լույսն ու աղոտ …