Ներկայացնում ենք հին հույն փիլիսոփա Պարմենիդես Էլեացու (Ք․ ա․ VI – V դդ․) «Բնության մասին» պոեմը։ Նկատի ունենալով, որ պոեմում հեղինակն իրեն «պատանի» է կոչում, երկը գրվել է հավանաբար Ք․ ա․ V դ․ սկզբին։ Ըստ Պարմենիդեսի ճշմարտապես գոյություն ունի միայն գոյությունը՝ անվերջ, անսկիզբ, անբաժան, ինքն իրեն հավասար և բացառապես մտահասու (մտքին նույնական)։ Այս որակումներին է նվիրված պոեմի առաջին մասը («Ճշմարտության …
Author Archives: Admin
Հանս-Գեորգ Գադամեր. Էսթետիկա և հերմենևտիկա
Ներկայացնում ենք գերմանացի փիլիսոփա, հերմենևտիկայի խոշոր տեսաբան Հանս Գեորգ Գադամերի (1900–2002) «Էսթետիկա և հերմենևտիկա» զեկույցը (1864)։ Աղբյուրը՝ Hans-Georg Gadamer, Ästhetik und Hermeneutik, in: Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte en Psychologie, Nr. 5 (Dezember), S. 240-246 (Internationale Kongress der Ästhetik in Amsterdam 1964): Եթե հերմենևտիկայի խնդիրը տեսնենք միայն ոգու և ոգու միջև պատմական վիհի վրա կամուրջ …
Continue reading “Հանս-Գեորգ Գադամեր. Էսթետիկա և հերմենևտիկա”
Ֆրիդրիխ Շլայերմախեր. Հերմենևտիկայի ներածություն
Ներկայացնում ենք դրվագներ գերմանացի փիլիսոփա, աստվածաբան, թարգմանիչ, հերմենևտիկայի հիմնադիր Ֆրիդրիխ Շլայերմախերի (1968–1834) «Հերմենևտիկայի ներածություն» զեկույցից (1832), որում շարադրված են տվյալ գիտակարգի նրա ըմբռնման հիմնադրույթները։ Աղբյուրը՝ Schleiermacher, Hermeneutik und Kritik, Suhrkamp, Frankfurt am Main, 1977. 1․ Հերմենևտիկան, որպես հասկացման արվեստ դեռևս գոյություն ունի ոչ ընդհանուր իմաստով, այլ մի շարք առանձին հերմենևտիկաների տեսքով։ 1․ Միայն հասկացման արվեստ, …
Continue reading “Ֆրիդրիխ Շլայերմախեր. Հերմենևտիկայի ներածություն”
Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի դասախոսությունների նորահայտ սղագրերը
Աղբյուրը՝ The Guardian Գերմանացի փիլիսոփա Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի կենսագիրը հայտնաբերել է նախկինում անհայտ դասախոսությունների ծավալուն նյութ, որը կարող է փոխել արևմտյան փիլիսոփայության առաջատար դեմքերից մեկի շուրջ ձևավորված ընկալումները։ Փիլիսոփայի ավելի քան 4000 էջ գրառումները հայտնաբերել է Կլաուս Ֆիվեգը Մյունխենի և Ֆրայզինգի արքեպիսկոպոսարանի գրադարանում։ «Ձեռագրերի հայտնաբերումը համազոր է Բեթհովենի անհայտ երկի կամ Կոնստեբլի նախկինում անհայտ …
Continue reading “Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի դասախոսությունների նորահայտ սղագրերը”
Բլեյք . Թոմաս Սթեռնս Էլիոթ
Ներկայացնում ենք ամերիկացի բանաստեղծ Թոմաս Սթեռնս Էլիոթի «Բլեյք» (1921) հոդվածը «Սրբազան անտառ» ժողովածուից։ Աղբյուրը՝ T. S. Eliot, Hamlet and His Problems, Sacred Wood, 1921: I Եթե հետևենք Բլեյքի մտածողությանը դրա բանաստեղծական զարգացման մի քանի փուլերի ընթացքում, ապա անհնար է նրան համարել նաիվ, ցնորված մարդ, գերկիրթ մարդկանց ցնորված սիրելի: Տարօրինակությունն անհետանում է, իսկ բացառիկությունը կարծես դառնում …
Լյուդվիգ Վիտգենշտայն. Ասույթներ երաժշտության մասին
Ներկայացնում ենք ավստրիացի փիլիսոփա Լյուդվիգ Վիտգենշտայնի (1889-1951) դատողությունները երաժշտության մասին, որոնք քաղված են նրա ուշ շրջանի գրառումներից։ Մշակույթի և իմացաբանության մասին այլ ասույթների թվում դրանք լրացրել և 1977 թ․ հրատարակել է Գեորգ Հենրիկ ֆոն Վրիգտը, որպես հիմք ընդունելով 1970 թ․ Օքսֆորդում լույս տեսած «Խառը դիտարկումներ» ժողովածուն։ Աղբյուրը՝ Ludwig Wittgenstein, Vermischte Bemerkungen։ Ein Auswahl aus dem …
Continue reading “Լյուդվիգ Վիտգենշտայն. Ասույթներ երաժշտության մասին”
Թոմաս Հոբս. Պատկերացման մասին
Ներկայացնում ենք մեկ գլուխ անգլիացի փիլիսոփա, գրող, հասարակական դաշինքի տեսության հեղինակ Թոմաս Հոբսի (1588-1679) «Լևիաթան» գրքից: Աղբյուրը՝ Thomas Hobbes, Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Commonwealth Ecclesiasticall and Civil, 1651. 1. Այն, որ դադարի մեջ գտնվող ցանկացած իր հավերժորեն կմնա դադարի մեջ, քանի դեռ մեկ ուրիշ իր չի շարժել նրան, ճշմարիտ է …
Պետեր Սլոտերդայկ. Դերրիդա և Թոմաս Ման
Ներկայացնում ենք մեկ գլուխ գերմանացի փիլիսոփա, Կալսռուեյի տեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր Պետեր Սլոտերդայկի (ծնվ. 1947) «Դերրիդա. եգիպտացի» գրքից: Աղբյուրը՝ Peter Sloterdijk, Derrida, ein Ägypter. Über das Problem der jüdischen Pyramide, Suhrkamp, Frankfurt am Main, 2007. Այս կետում կրկին ականջիս է գալիս Դերրիդայի պահանջը, որ հարկ է ուշադիր լինել թարգմանելիս և մեկնելիս այն համատեքստերը, որոնք շատ հեռու …
Թոմաս Սթեռնս Էլիոթ. «Համլետը և նրա խնդիրները»
Ներկայացնում ենք ամերիկացի բանաստեղծ Թոմաս Սթեռնս Էլիոթի «Համլետը և նրա խնդիրները» (1921) հոդվածը «Սրբազան անտառ» ժողովածուից։ Աղբյուրը՝ T. S. Eliot, Hamlet and His Problems, Sacred Wood, 1921: Քիչ քննադատներ են խոստովանել, որ «Համլետի» գլխավոր խնդիրը հենց պիեսն է, մինչդեռ Համլետի կերպարը երկրորդական հարց է: Համլետի կերպարի հանդեպ թուլություն է տածել քննադատների ամենավտանգավոր տեսակը. խոսքս մտքի …
Continue reading “Թոմաս Սթեռնս Էլիոթ. «Համլետը և նրա խնդիրները»”
Հուլիուս Կեսար. «Նոթեր Քաղաքացիական պատերազմի մասին» (հատված)
Ստորև ներկայացնում ենք հատված Հուլիուս Կեսարի «Նոթեր Քաղաքացիական պատերազմի մասին» գրքից, որտեղ նկարագրված է Փարսալայի նշանավոր ճակատամարտը (Ք. ա․ 48 թ.)՝ Կեսարի և Պոմպեյուսի հակառակության վերջին ու վճռական դրվագը: Աղբյուրը՝ Caesar, Commentarii de Bello Civili, The Loeb Classical Library, LCL 39. Նախագրություն Գիրք Գ., LXXXIV-XCIX. Փարսալայի ճակտամարտի նախապատրաստությունը: Պոմպեյուսի ծրագիրը և Սկիպիոնի ճառը. հաղթանակի …
Continue reading “Հուլիուս Կեսար. «Նոթեր Քաղաքացիական պատերազմի մասին» (հատված)”